Rajasthan Economy, Polity & Schemes тАв Exam Study Note

Census Statistics & Demographics of Rajasthan Notes

Rajasthan Food Safety Officer (FSO 2026-27) Study Notes on Population Statistics. Complete study material.

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

рднрд╛рд░рдд рдореЗрдВ рдкреНрд░рдердо рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ 1872 рдИ. рдореЗрдВ рд▓реЙрд░реНрдб рдореЗрдпреЛ рдХреЗ рдХрд╛рд▓ рдореЗрдВ рд╣реБрдИ рдереА рдкрд░рдВрддреБ рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд┐рдд рдпрд╛ рджрд╢рдХреАрдп рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ рдХреА рд╢реБрд░реБрдЖрдд 1881 рдИ. рдореЗрдВ рд▓реЙрд░реНрдб рд░рд┐рдкрди рдХреЗ рд╕рдордп рдкреНрд░рд╛рд░рдВрдн рд╣реБрдИред

рднрд╛рд░рдд рдореЗрдВ рдЬрдирдгрдЧрдирд╛ рд╕рдВрдШ рд╕реВрдЪреА рдХрд╛ рд╡рд┐рд╖рдп рд╣реИ рдЬреЛ рд╕рдВрд╡рд┐рдзрд╛рди рдХреА рд╕рд╛рддрд╡реАрдВ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪреА рдореЗрдВ рдЙрд▓реНрд▓рд┐рдЦрд┐рдд рд╕рдВрдШ рд╕реВрдЪреА рдХреЗ рдХреНрд░рдо рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ 69 рдкрд░ рджрд░реНрдЬ рд╣реИред

рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ рдЖрдпреЛрдЬрди рдХрд╛ рд╕рдВрд╡реИрдзрд╛рдирд┐рдХ рдЖрдзрд╛рд░ рднрд╛рд░рддреАрдп рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо, 1948 рдХреЗ рддрд╣рдд рдмрдирд╛рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рджреЗрд╢ рдореЗрдВ рдЖрдиреНрдзреНрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рддрдерд╛ рдордзреНрдп рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреЗ рдмрд╛рдж рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдиреАрддрд┐ рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓рд╛ рддреАрд╕рд░рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп рд╣реИред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдиреЗ рд╡рд░реНрд╖ 2000 рдореЗрдВ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдиреАрддрд┐ рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреАред

рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ рд╡рд░реНрд╖ 2011 рдХрд╛ рдзреНрдпреЗрдп рд╡рд╛рдХреНрдп тАШрд╣рдорд╛рд░реА рдЬрдирдЧрдгрдирд╛, рд╣рдорд╛рд░рд╛ рднрд╡рд┐рд╖реНрдптАЩ рд╣реИред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреА рдЬрдирдЧрдгрдирд╛-2011 (15 рд╡реАрдВ) :-

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреА рдХреБрд▓ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ 2011 рдХреА рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ 6,85,48,437 (рд▓рдЧрднрдЧ 6.86 рдХрд░реЛреЬ) рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕рдореЗрдВ 3.55 рдХрд░реЛреЬ (51.86%) рдкреБрд░реБрд╖ рддрдерд╛ 3.29  рдХрд░реЛреЬ (48.14%) рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рд╣реИрдВред

2011 рдХреА рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреА рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдореЗрдВ рднрд╛рд░рдд рдХреА рдХреБрд▓ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХрд╛ 5.66 рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рддрдерд╛ рд╡рд┐рд╢реНрд╡ рдХреА рдХреБрд▓ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХрд╛ рд▓рдЧрднрдЧ 1 рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рднрд╛рдЧ рд╣реИред

2011 рдХреА рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд░рд╛рдЬреНрдп рдХрд╛ рджреЗрд╢ рдореЗрдВ 8рд╡рд╛рдБ рд╕реНрдерд╛рди рдерд╛ред рдЕрдиреНрдп рд╕рд╛рдд рд░рд╛рдЬреНрдп- рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░, рдмрд┐рд╣рд╛рд░, рдкрд╢реНрдЪрд┐рдореА рдмрдВрдЧрд╛рд▓, рдЖрдВрдзреНрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢, рдордзреНрдп рдкреНрд░рджреЗрд╢, рддрдорд┐рд▓рдирд╛рдбреБ рдФрд░ 9рд╡рд╛рдБ рд░рд╛рдЬреНрдп рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХ рддрдерд╛ 10рд╡рд╛рдБ рд░рд╛рдЬреНрдп рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд рд╣реИред

2 рдЬреВрди, 2014 рдХреЛ рдЖрдиреНрдзреНрд░рдкреНрд░рджреЗрд╢ рд╕реЗ рддреЗрд▓рдВрдЧрд╛рдирд╛ рдХрд╛ рдкреГрдердХреН рд░рд╛рдЬреНрдп рдмрди рдЬрд╛рдиреЗ рдХреЗ рдмрд╛рдж рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХрд╛ рджреЗрд╢ рдореЗрдВ 7рд╡рд╛рдБ рд╕реНрдерд╛рди рд░рд╣ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред

15рд╡реАрдВ рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ 2011 рд╣реЗрддреБ рд░рд╛рдЬреНрдп рд╕реНрддрд░ рдкрд░ рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдореЗрдВ рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ рдирд┐рджреЗрд╢рдХ рдбреЙ. рд╢реБрднреНрд░рд╛рд╕рд┐рдВрд╣ рдХреЛ рдмрдирд╛рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ред

15рд╡реАрдВ рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ 2011 рдХрд╛ рд╢реБрднрдВрдХрд░ тАШрд╢рд┐рдХреНрд╖рд┐рдд рдкреНрд░рдЧрдгрд┐рдХрд╛тАЩ рдерд╛ред

рдЗрд╕ рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ рдореЗрдВ рдерд░реНрдб рдЬреЗрдгреНрдбрд░ рдХреЛ рдЕрд▓рдЧ рд░рдЦрд╛ рдЧрдпрд╛ред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреА рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХреЛ рджреЛ рднрд╛рдЧреЛрдВ рдореЗрдВ рд╡рд┐рднрд╛рдЬрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИ-

(i) рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛- рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреА рдХреБрд▓ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХрд╛ 75.10% рднрд╛рдЧ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рдирд┐рд╡рд╛рд╕ рдХрд░рддрд╛ рд╣реИред

(ii) рд╢рд╣рд░реА рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛- рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреА рдХреБрд▓ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХрд╛ 24.90% рднрд╛рдЧ рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдореЗрдВ рдирд┐рд╡рд╛рд╕ рдХрд░рддрд╛ рд╣реИред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдореЗрдВ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд┐рддрд░рдг :-

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

1.

рдЬрдпрдкреБрд░

66,26,178

2.

рдЬреЛрдзрдкреБрд░

36,87,165

3.

рдЕрд▓рд╡рд░

36,74,179

4.

рдирд╛рдЧреМрд░

33,07,743

рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

1.

рдЬреИрд╕рд▓рдореЗрд░

6,69,919

2.

рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ

8,67,848

3.

рд╕рд┐рд░реЛрд╣реА

10,36,346

4.

рдмреВрдБрджреА

11,10,906

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдкреБрд░реБрд╖ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

(рд▓рд╛рдЦ рдореЗрдВ)

1.

рдЬрдпрдкреБрд░

34,68,507

2.

рдЕрд▓рд╡рд░

19,39,026

рдиреНрдпреВрдирддрдо рдкреБрд░реБрд╖ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

(рд▓рд╛рдЦ рдореЗрдВ)

1.

рдЬреИрд╕рд▓рдореЗрд░

3,61,708

2.

рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ

4,37,744

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗтАУ

   1. рдЬрдпрдкреБрд░ тАУ 31,57,671

   2. рдЬреЛрдзрдкреБрд░ тАУ 17,63,237

рдиреНрдпреВрдирддрдо рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

   1. рдЬреИрд╕рд▓рдореЗрд░ тАУ 3,08,211

   2. рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ тАУ 4,30,104

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

1.

рдЬрдпрдкреБрд░

31,54,331

2.

рдЕрд▓рд╡рд░

30,19,728

3.

рдирд╛рдЧреМрд░

26,70,539

4.

рдЙрджрдпрдкреБрд░

24,59,994

рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

1.

рдЬреИрд╕рд▓рдореЗрд░

5,80,894

2.

рдХреЛрдЯрд╛

7,74,410

3.

рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ

7,96,041

4.

рд╕рд┐рд░реЛрд╣реА

8,27,692

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд╢рд╣рд░реА рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

1.

рдЬрдпрдкреБрд░

34,71,847

2.

рдЬреЛрдзрдкреБрд░

12,64,614

3.

рдХреЛрдЯрд╛

11,76,604

4.

рдЕрдЬрдореЗрд░

10,35,410

рдиреНрдпреВрдирддрдо рд╢рд╣рд░реА рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

1.

рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ

71,807

2.

рдбреВрдБрдЧрд░рдкреБрд░

88,743

3.

рдЬреИрд╕рд▓рдореЗрд░

89,025

4.

рдмрд╛рдБрд╕рд╡рд╛реЬрд╛

1,27,621

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдореЗрдВ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХрд╛ рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рдбреВрдБрдЧрд░рдкреБрд░ (93.06%) рдЬрд┐рд▓реЗ рдореЗрдВ рд╣реИред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдореЗрдВ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд╢рд╣рд░реА рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХрд╛ рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рдХреЛрдЯрд╛ (60.3%) рдЬрд┐рд▓реЗ рдореЗрдВ рд╣реИред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдореЗрдВ рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХрд╛ рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рдХреЛрдЯрд╛ (39.69%) рдЬрд┐рд▓реЗ рдореЗрдВ рд╣реИред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдореЗрдВ рдиреНрдпреВрдирддрдо рд╢рд╣рд░реА рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХрд╛ рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рдбреВрдБрдЧрд░рдкреБрд░ (6.4%) рдЬрд┐рд▓реЗ рдореЗрдВ рд╣реИред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдореЗрдВ рдЬрдирдШрдирддреНрд╡ :-

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХрд╛ рдЬрдирдШрдирддреНрд╡ 200 рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐ рдкреНрд░рддрд┐ рд╡рд░реНрдЧ рдХрд┐рд▓реЛрдореАрдЯрд░ рд╣реИред

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЬрдирдШрдирддреНрд╡ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗтАУ

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдШрдирддреНрд╡

1.

рдЬрдпрдкреБрд░

595

2.

рднрд░рддрдкреБрд░

503

3.

рджреМрд╕рд╛

476

4.

рдЕрд▓рд╡рд░

438

рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЬрдирдШрдирддреНрд╡ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдШрдирддреНрд╡

1.

рдЬреИрд╕рд▓рдореЗрд░

17

2.

рдмреАрдХрд╛рдиреЗрд░

78

3.

рдмрд╛реЬрдореЗрд░

92

4.

рдЪреВрд░реВ

147

5.

рдЬреЛрдзрдкреБрд░

161

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдореЗрдВ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░ :-

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреА рджрд╢рдХреАрдп рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░ 21.3% рд╣реИред

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░

(% рдореЗрдВ)

1.

рдмрд╛реЬрдореЗрд░

32.5%

2.

рдЬреИрд╕рд▓рдореЗрд░

31.8%

3.

рдЬреЛрдзрдкреБрд░

27.7%

4.

рдмрд╛рдБрд╕рд╡рд╛реЬрд╛

26.5%

5.

рдЬрдпрдкреБрд░

26.2%

рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░

(% рдореЗрдВ)

1.

рд╢реНрд░реАрдЧрдВрдЧрд╛рдирдЧрд░

10.0%

2.

рдЭреБрдВрдЭреБрдиреВрдБ

11.7%

3.

рдкрд╛рд▓реА

11.9%

4.

рдмреВрдБрджреА

15.4%

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреЗ рд░рд╛рдЬрд╕рдордВрдж рдЬрд┐рд▓реЗ рдХреА рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░ (17.7%) рд╣реИ рдЬреЛ рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡реГрджреНрдзрд┐ (17.7%) рдХреЗ рдмрд░рд╛рдмрд░ рд╣реИред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреЗ рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ рдЗрддрд┐рд╣рд╛рд╕ рдореЗрдВ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░ (1971-1981 рдореЗрдВ 32.97%) рджрд░реНрдЬ рдХреА рдЧрдИред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреА рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ рдореЗрдВ рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░ (1911-1921 рдореЗрдВ тАУ 6.29%) рджрд░реНрдЬ рдХреА рдЧрдИред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдореЗрдВ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд :-

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХрд╛ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд 928 рд╣реИред

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд

1.

рдбреВрдБрдЧрд░рдкреБрд░

994

2.

рд░рд╛рдЬрд╕рдордВрдж

990

3.

рдкрд╛рд▓реА

987

4.

рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ

983

рдиреНрдпреВрдирддрдо рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд

1.

рдзреМрд▓рдкреБрд░

846

2.

рдЬреИрд╕рд▓рдореЗрд░

852

3.

рдХрд░реМрд▓реА

861

4.

рднрд░рддрдкреБрд░

880

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдореЗрдВ рд╢рд┐рд╢реБ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд :-

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХрд╛ рд╢рд┐рд╢реБ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд 888 рд╣реИрдВред

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд╢рд┐рд╢реБ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд

1.

рдмрд╛рдБрд╕рд╡рд╛реЬрд╛

934

2.

рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ

933

3.

рднреАрд▓рд╡рд╛реЬрд╛

928

4.

рдЙрджрдпрдкреБрд░

924

рдиреНрдпреВрдирддрдо рд╢рд┐рд╢реБ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд

1.

рдЭреБрдВрдЭреБрдиреВрдБ

837

2.

рд╕реАрдХрд░

848

3.

рдХрд░реМрд▓реА

852

4.

рд╢реНрд░реАрдЧрдВрдЧрд╛рдирдЧрд░

854

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреА рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рджрд░ :-

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреА рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ 66.1 рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рд╣реИрдВред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдХреА рдкреБрд░реБрд╖ рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ 79.2 рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рд╣реИ рддрдерд╛ рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ 52.1 рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рд╣реИред

рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди рдореЗрдВ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рджрд░ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рджрд░

(% рдореЗрдВ)

1.

рдХреЛрдЯрд╛

76.6%

2.

рдЬрдпрдкреБрд░

75.5%

3.

рдЭреБрдВрдЭреБрдиреВрдБ

74.1%

4.

рд╕реАрдХрд░

71.9%

рдиреНрдпреВрдирддрдо рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рджрд░ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рджрд░

(% рдореЗрдВ)

1.

рдЬрд╛рд▓реЛрд░

54.9%

2.

рд╕рд┐рд░реЛрд╣реА

55.3%

3.

рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ

56.0%

4.

рдмрд╛рдБрд╕рд╡рд╛реЬрд╛

56.3%

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдкреБрд░реБрд╖ рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рджрд░

(% рдореЗрдВ)

1.

рдЭреБрдВрдЭреБрдиреВрдБ

86.9%

2.

рдХреЛрдЯрд╛

86.3%

3.

рдЬрдпрдкреБрд░

86.1%

рдиреНрдпреВрдирддрдо рдкреБрд░реБрд╖ рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рджрд░

(% рдореЗрдВ)

1.

рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ

69.5%

2.

рдмрд╛рдБрд╕рд╡рд╛реЬрд╛

69.5%

3.

рд╕рд┐рд░реЛрд╣реА

70.0%

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рджрд░

(% рдореЗрдВ)

1.

рдХреЛрдЯрд╛

65.9%

2.

рдЬрдпрдкреБрд░

64.0%

3.

рдЭреБрдВрдЭреБрдиреВрдБ

61.0%

рдиреНрдпреВрдирддрдо рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рджрд░

(% рдореЗрдВ)

1.

рдЬрд╛рд▓реЛрд░

38.5%

2.

рдЬреИрд╕рд▓рдореЗрд░

39.7%

3.

рд╕рд┐рд░реЛрд╣реА

39.7%

рд╢рд┐рд╢реБ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ :-

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд╢рд┐рд╢реБ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдХреБрд▓ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

1.

рдЬрдпрдкреБрд░

9,29,926

2.

рдЬреЛрдзрдкреБрд░

6,06,490

рдиреНрдпреВрдирддрдо рд╢рд┐рд╢реБ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдХреБрд▓ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

1.

рдЬреИрд╕рд▓рдореЗрд░

1,30,463

2.

рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ

1,50,518

рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ :-

рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

(% рдореЗрдВ)

1.

рд╢реНрд░реАрдЧрдВрдЧрд╛рдирдЧрд░

36.6

2.

рд╣рдиреБрдорд╛рдирдЧреЭ

27.8

3.

рдХрд░реМрд▓реА

24.3

4.

рдЪреВрд░реВ

22.1

рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

(% рдореЗрдВ)

1.

рдбреВрдБрдЧрд░рдкреБрд░

3.8

2.

рдмрд╛рдБрд╕рд╡рд╛реЬрд╛

4.5

3.

рдЙрджрдпрдкреБрд░

6.1

4.

рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ

7.0

рд░рд╛рдЬреНрдп рдХреА рдХреБрд▓ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рдХреА рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ 122.21 рд▓рд╛рдЦ рд╣реИред

рд░рд╛рдЬреНрдп рдореЗрдВ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдЕрдиреБрдкрд╛рдд 17.08% рд╣реИред

рд░рд╛рдЬреНрдп рдореЗрдВ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓рд╛ рдЬрд┐рд▓рд╛ рдЬрдпрдкреБрд░ (10.03 рд▓рд╛рдЦ) рд╣реИред

рд░рд╛рдЬреНрдп рдореЗрдВ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдореЗрдВ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рдХрд╛ 18.5% рд╣реИ рдФрд░ рд╢рд╣рд░реА рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдореЗрдВ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рдХрд╛ 15.7% рд╣реИред

рд░рд╛рдЬреНрдп рдореЗрдВ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рдХрд╛ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд 923 рдПрд╡рдВ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рдХрд╛ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд 923 рдФрд░ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рдХрд╛ рд╢рд╣рд░реА рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд 922 рд╣реИрдВред

рд░рд╛рдЬреНрдп рдореЗрдВ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рдХрд╛ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓рд╛ рдЬрд┐рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬрд╕рдордВрдж (982) рдПрд╡рдВ рдиреНрдпреВрдирддрдо рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓рд╛ рдЬрд┐рд▓рд╛ рдзреМрд▓рдкреБрд░ (863) рд╣реИред

рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрдирдЬрд╛рддрд┐ :-

 рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрдирдЬрд╛рддрд┐ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

(% рдореЗрдВ)

1.

рдмрд╛рдБрд╕рд╡рд╛реЬрд╛

76.04

2.

рдбреВрдБрдЧрд░рдкреБрд░

70.82

3.

рдкреНрд░рддрд╛рдкрдЧреЭ

63.42

4.

рдЙрджрдпрдкреБрд░

49.71

рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрдирдЬрд╛рддрд┐ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЬрд┐рд▓реЗ-

рдХреНрд░.рд╕рдВ.

рдЬрд┐рд▓реЗ

рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛

(% рдореЗрдВ)

1.

рдмреАрдХрд╛рдиреЗрд░

0.33

2.

рдирд╛рдЧреМрд░

0.31

3.

рдЪреВрд░реВ

0.60

рд░рд╛рдЬреНрдп рдореЗрдВ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрдирдЬрд╛рддрд┐ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ 92.38 рд▓рд╛рдЦ рд╣реИ рдПрд╡рдВ рдЗрд╕рдХрд╛ рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд 13.5% рд╣реИред

рд░рд╛рдЬреНрдп рдореЗрдВ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрдирдЬрд╛рддрд┐ рдХрд╛ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд 948 рд╣реИред

Related Notes in Rajasthan Economy, Polity & Schemes